Cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo đang mở rộng từ các mô hình ngôn ngữ sang AI vật lý (Physical AI) – công nghệ giúp robot có thể tương tác và hoạt động trong thế giới thực. Mới đây, startup Spirit AI của Trung Quốc đã gây chú ý khi vượt qua Nvidia để dẫn đầu bảng xếp hạng RoboArena, một trong những tiêu chuẩn đánh giá AI robot uy tín nhất hiện nay.
Spirit AI bất ngờ dẫn đầu bảng xếp hạng RoboArena
Theo công bố mới nhất của Spirit AI, mô hình trí tuệ nhân tạo Spirit v1.6 đã đạt 1.924 điểm trên bảng xếp hạng RoboArena, qua đó trở thành mô hình đầu tiên của Trung Quốc đứng ở vị trí số một.
Kết quả này giúp Spirit v1.6 vượt qua Cosmos3-Nano-Policy của Nvidia, mô hình vừa được giới thiệu cách đây ít ngày với tham vọng tạo ra các hệ thống AI có khả năng “suy nghĩ trước khi hành động”. Cosmos3-Nano-Policy hiện xếp thứ hai với 1.881 điểm, trong khi DreamZero – một dự án AI robot khác của Nvidia – đứng ở vị trí thứ ba.
Đáng chú ý, RoboArena không phải là bảng xếp hạng thông thường. Đây là bộ tiêu chuẩn đánh giá được phát triển với sự tham gia của Nvidia cùng nhiều trường đại học và viện nghiên cứu hàng đầu như Đại học Stanford và Đại học California, Berkeley.
AI vật lý – mặt trận mới của cuộc đua công nghệ
Khác với các mô hình AI quen thuộc như ChatGPT hay Gemini vốn tập trung vào xử lý ngôn ngữ, hình ảnh và lập trình, AI vật lý được thiết kế để điều khiển robot và các hệ thống tự động trong môi trường thực tế.
Một mô hình AI vật lý cần sở hữu hai năng lực cốt lõi. Đầu tiên là khả năng biến dữ liệu quan sát thành hành động cụ thể, hay còn gọi là policy capability. Đây cũng là tiêu chí quan trọng nhất mà RoboArena sử dụng để chấm điểm.
Bên cạnh đó là khả năng mô hình hóa thế giới (world model capability), cho phép AI dự đoán các tình huống có thể xảy ra và lập kế hoạch trước khi thực hiện hành động.
Trong nhiều năm, hai công nghệ này thường được phát triển độc lập. Tuy nhiên, xu hướng mới của ngành là tích hợp chúng vào cùng một hệ thống thống nhất nhằm giúp robot phản ứng linh hoạt hơn trong các môi trường phức tạp.
Các startup Trung Quốc ngày càng chiếm ưu thế
Không chỉ Spirit AI, nhiều công ty Trung Quốc khác cũng đang ghi dấu ấn trên các bảng xếp hạng AI robot quốc tế.
Ở lĩnh vực mô hình hóa thế giới, startup Manifold AI hiện dẫn đầu bảng xếp hạng WorldArena với mô hình WorldScape-0.2. Đây là bộ tiêu chuẩn chuyên đánh giá khả năng suy luận và xây dựng nhận thức của AI trong môi trường thực.
Trong khi đó, AgiBot – một trong những doanh nghiệp robot nổi bật của Trung Quốc – đang đứng đầu ở hạng mục nhận thức thị giác nhờ mô hình GenieEnvisioner-Sim2.0-2B. Hệ thống này có khả năng xây dựng các môi trường mô phỏng từ dữ liệu video để phục vụ việc huấn luyện và điều khiển robot.
Giới chuyên môn nhận định việc nhiều startup Trung Quốc liên tiếp dẫn đầu các bảng xếp hạng cho thấy nước này đang đầu tư rất mạnh vào AI thế hệ mới, đặc biệt là AI phục vụ robot và tự động hóa.
Hàng tỷ USD đang đổ vào AI robot
Một trong những yếu tố thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của các công ty AI Trung Quốc là dòng vốn đầu tư khổng lồ.
Spirit AI vừa công bố hoàn tất vòng gọi vốn trị giá 1,5 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 222 triệu USD. Đây đã là vòng huy động vốn thứ tư của công ty chỉ trong vòng ba tháng, một tốc độ hiếm thấy ngay cả trong giai đoạn bùng nổ của ngành AI.
Bên cạnh đó, XYZ Embodied AI – doanh nghiệp được ươm tạo từ Học viện Trí tuệ Nhân tạo Bắc Kinh – cũng cho biết đã huy động gần 1 tỷ nhân dân tệ chỉ sau 10 tháng hoạt động.
Manifold AI thậm chí còn ấn tượng hơn khi hoàn thành 5 vòng gọi vốn trong chưa đầy một năm, với vòng gần nhất mang về số tiền lên tới hàng trăm triệu nhân dân tệ.
Ngoài nguồn vốn từ khu vực tư nhân, nhiều địa phương như Bắc Kinh và Thâm Quyến còn xây dựng các “nhà máy dữ liệu” do nhà nước hỗ trợ. Các trung tâm này có nhiệm vụ thu thập và chuẩn hóa dữ liệu hoạt động của robot trong môi trường thực tế để phục vụ quá trình huấn luyện AI.
Cuộc đua AI toàn cầu đang bước sang giai đoạn mới
Sự kiện Spirit AI vượt qua Nvidia trên bảng xếp hạng RoboArena được xem là dấu mốc quan trọng của ngành công nghiệp AI. Nếu vài năm trước, các công ty tập trung cạnh tranh về mô hình ngôn ngữ lớn, thì hiện nay AI vật lý đang trở thành chiến trường mới.
Robot thông minh được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong sản xuất, logistics, chăm sóc sức khỏe và dịch vụ trong tương lai. Vì vậy, việc sở hữu một “bộ não AI” đủ mạnh để điều khiển robot hiệu quả sẽ trở thành lợi thế chiến lược.
Thành công của Spirit AI cho thấy các startup Trung Quốc đang dần thu hẹp khoảng cách với những ông lớn công nghệ Mỹ, đồng thời báo hiệu cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực AI robot sẽ ngày càng quyết liệt trong những năm tới.