Một lập trình viên tuyên bố sử dụng AI để phát triển 7 ứng dụng mã nguồn mở nhằm thay thế Photoshop, Illustrator và Premiere Pro, đồng thời phát hành miễn phí cho người dùng. Dự án gây chú ý nhờ tốc độ phát triển và tham vọng lớn, nhưng khả năng thay thế hoàn toàn bộ Adobe Creative Cloud vẫn còn là dấu hỏi.
Lập trình viên dùng Claude AI phát triển 7 phần mềm thay thế Adobe
Brandon Thomas, một lập trình viên có khoảng 15 năm kinh nghiệm trong ngành công nghệ, đang thu hút sự chú ý với dự án tái tạo hàng loạt phần mềm sáng tạo của Adobe bằng trí tuệ nhân tạo. Theo thông tin được công bố, ông sử dụng Claude Opus 5.5 để phát triển 7 ứng dụng mã nguồn mở viết bằng ngôn ngữ Rust.
Thomas gọi dự án là dấu hiệu cho thấy “phần mềm đã hết thời”, đồng thời từng tuyên bố có thể đạt mức tương đương 100% tính năng của các công cụ Adobe chỉ trong một tháng. Tham vọng này nhanh chóng tạo ra nhiều ý kiến trái chiều, đặc biệt khi những phần mềm chuyên nghiệp như Photoshop hay Premiere Pro đã trải qua nhiều năm phát triển và tối ưu.
Động lực ban đầu của Thomas xuất phát từ sự không hài lòng với phí hủy thuê bao Adobe. Thay vì xây dựng một sản phẩm thu phí để cạnh tranh trực tiếp, ông quyết định phát triển các ứng dụng miễn phí theo mô hình mã nguồn mở.
Thomas hiện điều hành ArtCraft, doanh nghiệp kinh doanh token dành cho các mô hình AI tạo hình ảnh và video. Nguồn thu từ hoạt động này giúp ông có kinh phí phát triển dự án mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào tiền quyên góp từ cộng đồng.
Bảy ứng dụng AI hướng đến các công cụ quen thuộc của Adobe
Bộ phần mềm do Thomas phát triển hướng đến những nhu cầu phổ biến trong lĩnh vực thiết kế đồ họa, chỉnh sửa ảnh, dựng video và xử lý tài liệu. Mỗi ứng dụng được định hướng thay thế một sản phẩm quen thuộc trong hệ sinh thái Adobe.
| Ứng dụng | Phần mềm hướng đến | Công dụng chính |
| PhotoCraft | Photoshop | Chỉnh sửa ảnh |
| VectorCraft | Illustrator | Thiết kế đồ họa vector |
| FilmCraft | Premiere Pro | Dựng và biên tập video |
| LightCraft | Lightroom | Xử lý ảnh |
| EffectCraft | After Effects | Tạo hiệu ứng hình ảnh, video |
| DesignCraft | InDesign | Thiết kế và dàn trang |
| PrintCraft | Acrobat Pro | Xử lý tài liệu PDF |
Điểm đáng chú ý là các ứng dụng được phát hành miễn phí theo giấy phép MIT và Apache 2.0. Người dùng có thể chạy chúng trên Windows, Linux và macOS, hoặc sử dụng phiên bản trình duyệt thông qua công nghệ WebAssembly.
Nếu tiếp tục được phát triển, bộ công cụ này có thể mang đến thêm lựa chọn cho những người muốn giảm chi phí phần mềm. Tuy nhiên, việc có một ứng dụng cùng mục đích sử dụng không đồng nghĩa sản phẩm đã sở hữu đầy đủ tính năng, hiệu năng và độ ổn định tương đương phần mềm mà nó hướng đến thay thế.
Thực tế chưa thể thay thế hoàn toàn Photoshop và Premiere Pro
Dù gây chú ý với tốc độ phát triển, dự án vẫn còn cách khá xa mục tiêu tái tạo toàn bộ tính năng của Adobe Creative Cloud. Sau tuyên bố ban đầu về khả năng đạt 100% tính năng trong một tháng, Thomas đã điều chỉnh kỳ vọng, cho rằng mức tương đương 99% có thể cần đến vài tháng.
Theo lộ trình được đề cập, PhotoCraft hiện mới được ước tính đáp ứng khoảng 25–35% nhu cầu sử dụng hằng ngày của người dùng chuyên nghiệp. Một số tính năng quan trọng vẫn chưa được triển khai, trong đó có Content-Aware Fill của Photoshop, công cụ giúp lấp đầy vùng ảnh dựa trên nội dung xung quanh.
Các ứng dụng cũng đang trong giai đoạn alpha, đồng nghĩa nhiều chức năng vẫn cần được hoàn thiện. Hiệu năng, thao tác sử dụng và độ ổn định là những vấn đề cần tiếp tục kiểm tra trước khi có thể xem đây là giải pháp thay thế đáng tin cậy cho công việc chuyên nghiệp.
Vì vậy, lợi thế lớn nhất của dự án ở thời điểm hiện tại nằm ở khả năng thử nghiệm nhanh ý tưởng và tạo ra những lựa chọn phần mềm ban đầu với chi phí thấp. Người dùng có nhu cầu chỉnh sửa ảnh hoặc dựng video cơ bản có thể quan tâm đến các ứng dụng này, nhưng những người làm việc chuyên nghiệp vẫn cần cân nhắc kỹ trước khi chuyển đổi hoàn toàn.
Tranh cãi về bản quyền và độ an toàn của mã nguồn do AI tạo ra
Bên cạnh triển vọng về chi phí, dự án còn đặt ra những câu hỏi về pháp lý và bảo mật. Adobe sở hữu nhiều bằng sáng chế liên quan đến phần mềm, khiến một số người lo ngại khả năng xảy ra tranh chấp nếu các ứng dụng mới phát triển đủ lớn để cạnh tranh trực tiếp.
Thomas khẳng định dự án được xây dựng theo phương pháp clean-room, tức không sao chép mã nguồn độc quyền hoặc tài sản của Adobe. Dù vậy, tuyên bố này không tự động bảo đảm dự án sẽ không gặp vấn đề pháp lý. Việc đánh giá còn phụ thuộc vào cách triển khai cụ thể, quyền sở hữu trí tuệ liên quan và các yếu tố pháp lý khác.
Một vấn đề khác là độ tin cậy của phần mềm được phát triển với sự hỗ trợ lớn từ AI. Khi mô hình có thể tạo ra hàng trăm nghìn dòng mã trong thời gian ngắn, việc kiểm tra toàn bộ mã nguồn để phát hiện lỗi và lỗ hổng bảo mật trở nên khó khăn hơn.
Những rủi ro tiềm tàng bao gồm xử lý tệp không an toàn, lỗi ảnh hưởng đến dữ liệu người dùng và các vấn đề về quyền riêng tư. Một khảo sát của Sonar được đề cập trong bài viết nguồn cho biết 96% trong số 1.100 nhà phát triển tham gia khảo sát năm 2026 chưa hoàn toàn tin tưởng mã nguồn do AI tạo ra.
Con số này phản ánh sự thận trọng của giới phát triển phần mềm trước mã do AI sinh ra, chứ không có nghĩa tất cả phần mềm được xây dựng bằng AI đều không an toàn. Dù vậy, dự án của Thomas vẫn cần chứng minh chất lượng thông qua kiểm thử, đánh giá bảo mật và quá trình sử dụng thực tế.
AI có thể làm thay đổi cách phát triển phần mềm?
Tham vọng của Thomas không dừng lại ở việc tạo ra các lựa chọn thay thế Adobe. Ông còn dự định phát triển CADCraft hướng đến AutoCAD, DeckCraft dành cho PowerPoint, GridCraft cho Excel, SoundCraft cho Avid Pro Tools và WordCraft cho Microsoft Word.
Kế hoạch này cho thấy một hướng tiếp cận đáng chú ý: sử dụng AI để rút ngắn thời gian xây dựng các ứng dụng có chức năng tương tự những phần mềm đã tồn tại. Nếu phương pháp này được chứng minh hiệu quả, các nhà phát triển có thể giảm chi phí tạo nguyên mẫu, thử nghiệm tính năng và xây dựng những sản phẩm phục vụ các nhóm người dùng cụ thể.
Tuy nhiên, phát triển phần mềm không chỉ là tạo ra mã nguồn. Một sản phẩm đủ sức cạnh tranh còn cần giao diện dễ sử dụng, hiệu năng ổn định, khả năng tương thích, hệ thống hỗ trợ và quy trình cập nhật lâu dài. Đây là những yếu tố mà AI có thể hỗ trợ nhưng không tự động bảo đảm.
Dự án của Brandon Thomas cho thấy AI đang mở rộng khả năng phát triển phần mềm mã nguồn mở, từ đó tạo thêm lựa chọn cho người dùng muốn giảm phụ thuộc vào các dịch vụ thuê bao. Bảy ứng dụng hướng đến bộ Adobe Creative Cloud là một thử nghiệm đáng chú ý, nhưng vẫn cần thời gian để hoàn thiện tính năng, hiệu năng và độ an toàn.
Ở thời điểm hiện tại, chưa có đủ cơ sở để khẳng định các ứng dụng này đã thay thế được Photoshop, Illustrator hay Premiere Pro. Giá trị thực sự của dự án sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển từ những bản thử nghiệm được tạo nhanh bằng AI thành phần mềm ổn định, đáng tin cậy và đáp ứng nhu cầu sử dụng thực tế.