Microsoft và OpenAI đã công bố tái cơ cấu toàn diện quan hệ đối tác chiến lược, chấm dứt các điều khoản độc quyền và chia sẻ doanh thu đã ràng buộc hai bên trong nhiều năm. Thỏa thuận sửa đổi được tiết lộ đồng thời qua các bài đăng trên blog của cả hai công ty, đánh dấu sự tái cơ cấu quan trọng nhất kể từ khi Microsoft đầu tư 1 tỷ USD vào OpenAI năm 2019, biến liên minh độc quyền từng được xem là hệ quả lớn nhất trong một thế hệ thành một mối quan hệ thương mại chiến lược nhưng thoải mái hơn.
Nguyên nhân trực tiếp: tấm séc 50 tỷ USD từ Amazon
Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc tái cơ cấu hôm thứ Hai không phải là bất đồng triết học về an toàn AI hay quản trị doanh nghiệp – mà là một tấm séc trị giá 50 tỷ USD từ Amazon. Vào tháng 2, OpenAI thông báo Amazon sẽ đầu tư tới 50 tỷ USD vào công ty – 15 tỷ USD ngay lập tức và 35 tỷ USD tiếp theo khi một số điều kiện chưa được công bố được đáp ứng.
Đổi lại, OpenAI đồng ý mở rộng thỏa thuận đám mây hiện có với AWS thêm 100 tỷ USD trong tám năm và cam kết biến AWS thành nhà phân phối bên thứ ba độc quyền cho Frontier – nền tảng xây dựng AI agent mới dành cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, thỏa thuận ban đầu với Microsoft ngăn OpenAI thực hiện điều này, tạo ra nguy cơ pháp lý nghiêm trọng. Việc tái đàm phán với Microsoft chính là để giải quyết mâu thuẫn đó.
Những thay đổi cốt lõi trong thỏa thuận mới
Các điểm thay đổi chính gồm: Microsoft vẫn là đối tác đám mây chủ yếu và sản phẩm của OpenAI sẽ ra mắt trên Azure trước tiên, trừ khi Microsoft không thể hoặc không muốn hỗ trợ các tính năng cần thiết. OpenAI giờ đây có thể phục vụ tất cả sản phẩm của mình trên bất kỳ nhà cung cấp đám mây nào. Microsoft tiếp tục được cấp phép sử dụng tài sản trí tuệ của OpenAI cho các mô hình và sản phẩm đến năm 2032, nhưng giấy phép này sẽ không còn mang tính độc quyền.
Ngoài ra, thỏa thuận cũng bãi bỏ điều khoản gây tranh cãi trước đây sẽ thay đổi mối quan hệ kinh doanh giữa hai bên một khi Trí tuệ Nhân tạo Tổng quát (AGI) được đạt được. Microsoft không còn phải chia sẻ doanh thu với OpenAI từ việc phục vụ các mô hình qua Azure. OpenAI sẽ tiếp tục trả phần chia sẻ doanh thu cho Microsoft đến năm 2030, nhưng được giới hạn ở một tổng số nhất định. Microsoft giữ 27% cổ phần trong OpenAI.
Tác động với AWS, Google Cloud và thị trường
Việc xóa bỏ tính độc quyền đồng nghĩa AWS, Google Cloud và Oracle Cloud giờ đây có thể cung cấp mô hình OpenAI trực tiếp cho khách hàng của họ, cân bằng lại cạnh tranh trên thị trường.
Trong vài tuần tới, mô hình của OpenAI sẽ có mặt trên AWS Bedrock cùng với môi trường runtime hỗ trợ AI agent chạy dài hạn. Google Cloud được cho là sẽ không đứng ngoài cuộc lâu. Google đang xem xét kỹ lưỡng các điều khoản sửa đổi để đánh giá những gì có thể thực hiện, theo một nguồn tin am hiểu tình hình.
Thay đổi này đã khiến cổ phiếu Microsoft giảm gần 3%, trong khi Alphabet và Amazon tăng nhẹ trước kỳ vọng về một hệ sinh thái AI cởi mở hơn.
Bối cảnh chiến lược: OpenAI hướng đến IPO
Căng thẳng giữa hai bên đã âm ỉ gia tăng khi OpenAI ký các thỏa thuận đám mây với các nhà cung cấp cạnh tranh để đảm bảo thêm năng lực tính toán và xây dựng mảng doanh nghiệp có thể cạnh tranh tốt hơn với Anthropic – đặc biệt trong bối cảnh chuẩn bị cho một đợt IPO tiềm năng.
OpenAI đã bị giam cẩm trong một hệ sinh thái đám mây duy nhất đúng vào thời điểm các doanh nghiệp – phân khúc khách hàng tăng trưởng nhanh nhất của họ – đang đòi hỏi sự linh hoạt đa đám mây. Thỏa thuận sửa đổi lần này giải quyết trực tiếp điểm nghẽn chiến lược đó.
